21.8.17

Η ROYAL SOCIETY UK και στο βάθος η ελληνική ΑΟΖ!

Η ΑΟΖ της Ελλάδας στον επίσημο διαδραστικό χάρτη της Βασιλικής Εταιρείας Επιστημών παρουσιάζεται όπως ακριβώς τη διεκδικεί η Ελλάδα…

Η Royal Society (Βασιλική Ακαδημία Επιστημών Ηνωμένου Βασιλείου), είναι ίσως η παλαιότερη στον κόσμο επιστημονική εταιρεία / οργάνωση / σύλλογος / σωματείο. Επισήμως ιδρύθηκε το 1662 [1], ωστόσο, η πρώτη συνάντηση για την ίδρυσή της πραγματοποιήθηκε το 1660 με συμμετοχή γνωστών ακόμη και σήμερα επιστημόνων όπως πχ. του Robert Boyle γνωστού από το νόμο της χημείας Boyle, [2].

Το αγαπημένο απόφθεγμα – ρητό της Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών είναι «Nullius in verba», δηλαδή σε ελεύθερη μετάφραση: «Μην πιστεύεις τα λόγια κανενός». Η φράση αυτή, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών, αποτελεί έκφραση της αποφασιστικότητας των μελών της εταιρείας να αντέξουν την κυριαρχία της εξουσίας και να επαληθεύσουν όλες τις δηλώσεις με μια έκκληση σε γεγονότα που καθορίζονται από τον πειραματισμό.

Στις τάξεις της Βασιλικής Ακαδημίας προσχώρησε ο Isaac Newton ο οποίος το 1687 μέσω της εταιρείας εξέδωσε το μαθηματικό του έργο με τίτλο “Principia Mathematica”. Μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας ήταν και ο Benjamin Franklin η επιστημονική έρευνα του οποίου στον ηλεκτρισμό φωτίζει σήμερα τα σπίτια μας…

Η Βασιλική Ακαδημία χρηματοδότησε πολλά ταξίδια εξερευνητών όπως πχ. του James Cook στην Αϊτή, στόχος του οποίου ήταν ο καθορισμός της πορείας του πλανήτη Αφροδίτη, [3]. Τα παραδείγματα είναι χαρακτηριστικά ώστε να αντιληφθείτε το μέγεθος των επιστημόνων οι οποίοι πέρασαν από τις τάξεις της Βασιλικής Ακαδημίας. Στα 400 χρόνια της ιστορίας της η Βασιλική Εταιρεία είχε ως μέλη της περίπου 8.000 επιστήμονες.

Σχετικά πρόσφατα (Μάιος 2017) η Βασιλική Ακαδημία αποφάσισε να χρηματοδοτήσει ένα έργο σχετικό με την εξερεύνηση των ωκεανών. Μία εξερεύνηση ωστόσο διαφορετική από τις άλλες: την εξερεύνηση των ορυκτών πόρων των ωκεανών. Με λίγα λόγια η Βασιλική Ακαδημία θα ασχοληθεί με τα θαλάσσια ορυχεία (seabed mining).

Στα θαλάσσια ορυχεία είχαμε αναφερθεί το 2014, [4]. Όμως «γιατί τώρα;» αναρωτιέται κανείς. Σε αυτό το ερώτημα απαντά η ίδια η Βασιλική Ακαδημία Επιστημών (“Why now?”) και μεταφράζουμε απευθείας από την επίσημη ιστοσελίδα της:

«Τα ορυκτά είναι ζωτικής σημασίας για την υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης και της λειτουργίας της σύγχρονης κοινωνίας. Η αυξημένη ανησυχία σχετική με την ασφαλή προσφορά των ορυκτών πόρων λόγω της γεωπολιτικής και η προβλεπόμενη μεσο-μακροπρόθεσμη αύξηση της ζήτησης μετάλλων εστιάζουν την προσοχή τους στην εξόρυξη βαθέων υδάτων.

Υπάρχει ιδιαίτερη ανησυχία για τα «κρίσιμα» μέταλλα (π.χ. στοιχεία σπάνιων γαιών, κοβάλτιο, τελλούριο κ.λπ.) που χρησιμοποιούνται στην υψηλή τεχνολογία και στις εφαρμογές καθαρής (πράσινης) ενέργειας».

Η Βασιλική Εταιρεία στο προσχέδιο του έργου της αναγνωρίζει την αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού ως μία σημαντική παράμετρο για την ανάγκη αναζήτησης νέων κοιτασμάτων κρίσιμων μετάλλωνκαθώς και τις γεωπολιτικές παραμέτρους σχετικών με τις ΑΟΖ και τη Συνθήκη UNCLOS. Η Βασιλική Εταιρεία επίσης αναφέρεται ρητώς στις σπάνιες γαίες.

Σε όλα αυτά είχαμε αναφερθεί παλαιότερα (2014) σε δική μας αρθρογραφία, [5], [6]. Αλλά τώρα ας μπούμε στο «ζουμί» της υπόθεσης. Ο διαδραστικός χάρτης της επίσημης ιστοσελίδας της Βασιλικής Εταιρείας Επιστημών ο οποίος αφορά το συγκεκριμένο έργο (project) δίνει μία ισχυρή πληροφορία-είδηση σχετική με την Ελλάδα.

Ο χάρτης καταρχήν έχει τη δυνατότητα απεικόνισης διάφορων γεωλογικών μορφών με τη μορφή χρωματιστών συμβόλων (πχ. κουκίδες, τετραγωνάκια κλπ.). Κάθε σύμβολο αντιστοιχεί στην παρουσία αντίστοιχων μεταλλικών στοιχείων (πχ. ασήμι, χρυσός, χαλκός, ψευδάργυρο, τελλούριο, κοβάλτιο, σπάνιες γαίες κ.λπ.).

Αντιστοιχίζοντας λοιπόν τα παρεχόμενα χρωματιστά σύμβολα στο διαδραστικό χάρτη ο αναγνώστης μπορεί να διαπιστώσει πως στον βυθό της Μεσογείου βρίσκονται ουκ ολίγα μεταλλικά στοιχεία.

Το πιο εντυπωσιακό όμως το διαπιστώνουν οι αναγνώστες όταν πατήσουν το τετραγωνίδιο το οποίο διαμορφώνει τις ΑΟΖ των θαλάσσιων περιοχών. Η ΑΟΖ της Ελλάδας στον επίσημο διαδραστικό χάρτη της Βασιλικής Εταιρείας Επιστημών παρουσιάζεται όπως ακριβώς τη διεκδικεί η Ελλάδα…

Προς επίρρωσιν τούτου σας παρέχουμε την  φωτογραφία της ανάρτησης στην οποία απεικονίζονται και αρκετά ενδιαφέροντα χρωματιστά σύμβολα τα οποία αντιστοιχούν σε «διάφορα» μεταλλικά στοιχεία…

Αντιλαμβάνεστε το γεωπολιτικό βάρος της παραπάνω εικόνας; Η Βασιλική Εταιρεία Επιστημών, η Βασιλική Εταιρεία του Isaac Newton, του Benjamin Franklin, του James Cook, και άλλων τεράστιων επιστημονικών μορφών, η Βασιλική Εταιρεία του «Nullius in verba», που δεν αφήνει ΤΙΠΟΤΑ στην τύχη, αναγνωρίζει την Ελληνική ΑΟΖ όπως ακριβώς τη διεκδικεί η Ελλάδα.

1. https://royalsociety.org/about-us/history/
2. https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Boyle
3. https://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2004/28may_cook
4. https://energypress.gr/news/Koitazontas-10-hronia-mprosta
5. http://www.capital.gr/arthra/2158911/aoz-sunthiki-unclos-kai-oi-spanies-gaies
6. https://energypress.gr/news/oi-spanies-gaies-kai-o-kosmos-2050

[Σωτήρης Ν. Καμενόπουλος]

20.8.17

Θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα στο ορυχείο Καρδιάς

Θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα σημειώθηκε, σήμερα Σάββατο, στο ορυχείο Καρδιάς, σύμφωνα με ανακοίνωση της ΔΕΗ. Νεκρός είναι ένας εργολάβος.


Το ατύχημα συνέβη κατά τη διάρκεια προπαρασκευαστικών εργασιών του εργολάβου ενόψει της έναρξης εργασιών συντήρησης από τα συνεργεία του εξοπλισμού του Ορυχείου την προσεχή Τρίτη.

Η ανακοίνωση της ΔΕΗ

Θανατηφόρο εργατικό ατύχημα

Σήμερα Σάββατο 19.08.17 και περί την 9η πρωινή συνέβη θανατηφόρο εργατικό ατύχημα εργαζόμενου σε εργολάβο στο Ορυχείο Καρδιάς. Το ατύχημα συνέβη κατά τη διάρκεια προπαρασκευαστικών εργασιών του εργολάβου ενόψει της έναρξης εργασιών συντήρησης από τα συνεργεία του εξοπλισμού του Ορυχείου την προσεχή Τρίτη.

Τα αίτια και οι ακριβείς συνθήκες του ατυχήματος διερευνώνται ήδη από τις αρμόδιες αρχές. Η ΔΕΗ θα παράσχει κάθε διευκόλυνση.

Εκφράζουμε την βαθιά θλίψη μας για την απώλεια του άτυχου εργαζόμενου και τα ειλικρινή συλλυπητήρια μας στην οικογένεια του.

ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

16.8.17

Η φετεινή λίστα της Σαγκάης για τα Πανεπιστήμια

Κυριαρχία των αμερικανικών πανεπιστημίων και εντυπωσιακή άνοδος των πανεπιστημίων της Ασίας έδειξε η φετεινή λίστα της Σαγκάης. Πρόκειται για το ARWU (Academic Ranking of World Universities) που εδώ και δέκα χρόνια (από το 2003) διαμορφώνεται από το Πανεπιστήμιο της Σαγκάης Jiao Tong.

Τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την κατάταξη είναι τα εξής.
Συμμετέχουν πανεπιστήμια, των οποίων το ακαδημαϊκό προσωπικό έχει διεθνείς διακρίσεις (πχ βραβείο Nobel ή άλλο) ή αρκετές δημοσιεύσεις σε διεθνούς κύρους περιοδικά και οργανισμούς.

Έτσι, η αξιλόγηση περιλαμβάνει περίπου 1000 πανεπιστήμια, αλλά μόνο τα 500 από αυτά μπαίνουν στην τελική λίστα.



Στην κορυφή της λίστας παραμένει και τη φετινή χρονιά το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ ενώ τη δεύτερη θέση καταλαμβάνει το Στάνφορντ, όπως και πέρσι. Την πρώτη τριάδα συμπληρώνει το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ –το πρώτο μη αμερικανικό– που μάλιστα έχει ανέβει κατά μία θέση στην κατάταξη. Ακολουθεί το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), που επίσης κερδίζει μία θέση σε σχέση με το 2016 ενώ το Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας έχει υποχωρήσει, από την τρίτη στην πέμπτη θέση.

Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν το Πρίνστον, το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, το Κολούμπια, το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνιας και το Πανεπιστήμιο του Σικάγο.

Το πρώτο μη αμερικανικό και μη βρετανικό πανεπιστήμιο της πρώτης εικοσάδας είναι το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Ζυρίχης, στη 19η θέση. Το Πανεπιστήμιο του Τόκιο, που πέρσι βρισκόταν 20ό, φέτος έχει πέσει στην 24η θέση, πίσω και από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο (23ο).

Σχεδόν τα μισά (συνολικά 48) από τα 100 κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου βρίσκονται στις ΗΠΑ, 9 στη Βρετανία και 6 στην Αυστραλία.

Από τα ελληνικά πανεπιστήμια, κορυφαίο είναι το Εθνικό και Καποδιστριακό (θέσεις 301-400) ενώ στις θέσεις 401-500 βρίσκονται το Αριστοτέλειο της Θεσσαλονίκης και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Η Κατάταξη της Σαγκάης, που θεωρείται μία από τις τρεις σημαντικότερες στον κόσμο, συντάσσεται λαμβάνοντας υπόψη διάφορα κριτήρια, όπως την ποιότητα της εκπαίδευσης (π.χ. τον αριθμό των σπουδαστών της σχολής που τιμήθηκαν με Νόμπελ ή με άλλα βραβεία), των καθηγητών (με βάση τις διακρίσεις τους), της έρευνας (πόσες δημοσιεύσεις έχουν γίνει σε διεθνώς αναγνωρισμένα επιστημονικά περιοδικά) και άλλα.

Δείτε αναλυτικά την παγκόσμια κατάταξη στο εξής link.

Η αξιολόγηση αυτή έχει δεχθεί έντονη κριτική από πολλές πλευρές, καθώς στηρίζεται σε δημοσιεύσεις αποκλειστικά σε αγγλοσαξωνικά έντυπα (όπως το science και το nature) και στα βραβεία νόμπελ καθηγητών και αποφοίτων και αγνοεί ουσιαστικά τον τομέα των ανθρωπιστικών επιστημών. Η γαλλίδα υπουργός ανώτατης εκπαίδευσης Ζενεβιέβ Φιοραζό, πχ, έχει χαρακτηρίσει τη συγκεκριμένη κατάταξη ως εργαλείο marketing. Ο πρώην πρύτανις του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Κωνσταντίνος Μουτζούρης επεσήμανε ότι η κατάταξη αυτή δεν αφορά τεχνικά ιδρύματα, όπως το ΕΜΠ. Ο ισπανός υπουργός παιδείας Χοσέ Ιγνάθιο Βερτ αναρωτιέται γιατί στην πρώτη εκατοντάδα δεν υπάρχουν ισπανικά ιδρύματα!

Ακόμη πιο επικριτικοί είναι οι φοιτητές. Ο Εμανιουέλ Ζεμούρ, πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Φοιτητών Γαλλίας θεωρεί ότι οι κατατάξεις αυτές γίνονται για να εντείνουν τον ανταγωνισμό αντί για τη συνεργασία μεταξύ των πανεπιστημίων και προωθεί το επιλεκτικό και μη δωρεάν σύστημα εκπαίδευσης.

Πάντως η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει εδώ και καιρό όχι μια αξιoλόγηση αλλά ένα πανόραμα των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, που θα λέγεται U-Multirank. Στόχος είναι μια προσέγγιση που θα στηρίζεται όχι μόνο στην έρευνα αλλά σε 13 κριτήρια, μεταξύ των οποίων η επαγγελματική πορεία των αποφοίτων και η σχέση των ιδρυμάτων με την οικονομική δραστηριότητα.

ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ



Του Αντώνιου Β. Καπετάνιου, Δασολόγου-Περιβαλλοντολόγου
(με αφορμή την καταστροφική πυρκαγιά του Αυγούστου του 2009 στην Ανατολική Αττική)

Το «αυστηρό» (!) Σύνταγμα του 1975 (στο άρθρο 24) απαγόρεψε τη μεταβολή του προορισμού των δασών και των δασικών εκτάσεων της χώρας, με εξαίρεση τις περιπτώσεις που κάτι τέτοιο επιβάλλεται για λόγους δημοσίου συμφέροντος (οι οποίοι λόγοι –κατά τη συνταγματική επιταγή– προσδιορίζονται στη δασική νομοθεσία). Στους λόγους αυτούς δεν εντάσσεται οπωσδήποτε η οικοπεδοποίηση και δόμηση των δασών, καθώς κάτι τέτοιο ρητά απαγορεύθηκε με τη συγκεκριμένη συνταγματική διάταξη. Μάλιστα, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι, ούτε ως χώροι πρασίνου μπορούν να ενταχθούν σε σχέδια πόλεων δάση ή δασικές εκτάσεις –δηλαδή επιβάλλεται να διαχειρίζονται και να προστατεύονται ως φυσικά αγαθά, τα οποία πρέπει ν’ απολαμβάνονται από τον κάθε Έλληνα πολίτη (ακόμη κι αν είναι ιδιωτικά), χωρίς να δύνανται να υπαχθούν σε χρήσεις επιβαλλόμενες από τον πολεοδομικό σχεδιασμό. Σύμφωνα δε με την παράγραφο 3 άρθρου 5 του δασικού νόμου 998/1979, η άσκηση αρμοδιοτήτων άλλων υπηρεσιών δεν μπορεί να ενεργείται θίγοντα τα, υπό τη διαχείριση ή την επίβλεψη του αρμοδίου Υπουργού, δάση και δασικές εκτάσεις.

Η παραπάνω απαίτηση είχε σκοπό να δείξει πολύ γενικά το πλαίσιο των αρχών και κανόνων αυστηρής προστασίας των δασών και των δασικών εκτάσεων της χώρας, όπως αυτή προκύπτει από το Σύνταγμα και τη δασική νομοθεσία, αποσκοπώντας να καταδειχθεί τούτο: ότι τα δάση και οι δασικές εκτάσεις δεν οικοπεδοποιούνται, ούτε οικοδομούνται, και ότι η μόνη δημόσια Αρχή για τη διαχείριση και την προστασία τους, είναι η Δασική.

Στην πράξη όμως, όπως παγκοίνως είναι γνωστό, τα πράματα είναι διαφορετικά. Τα δάση και οι δασικές εκτάσεις μετατρέπονται σε οικόπεδα και στήνονται σε αυτά οικίες, και τελικά επέρχεται, με το πλήρωμα του χρόνου, η επικύρωση και η νομιμοποίηση της ασύμβατης τούτης κατάστασης με διατάξεις νόμων, που ρυθμίζουν την ανωμαλία! (είναι γνωστές οι περιπτώσεις που κατά καιρούς απασχόλησαν τη Διοίκηση και την κοινωνία, και δεν απαιτείται ν’ αναφερθούν σ’ ένα κείμενο ανάλυσης, που δεν έχει ύφος καταγγελτικό). Τούτη όμως η κατάσταση, που –εμμέσως πλην σαφώς– συνιστά την παθογένεια και κακοπάθεια της ελληνικής κοινωνίας, οδηγεί στον εκφυλισμό και την αποσύνθεσή της! Χωρίς ποιότητα και χωρίς προσανατολισμό η κοινωνία, χωρίς να διαφυλάττει τις αρχές και τις αξίες της, είναι έρμη των παθών της, καταδικασμένη στον αργό βασανιστικό θάνατο της φθοράς κι εντέλει του μηδενισμού της -που, ω τι τραγωδία, λογίζεται ως ανάπτυξη!

Η δόμηση στις δασικού χαρακτήρα εκτάσεις, όπως προείπαμε, απαγορεύεται −μέγα δε ζήτημα υφίσταται με την προστασία των δημοσίων χορτολιβαδικών εκτάσεων, που κατά βάσιν αγνοούνται! Κάθε επιχειρούμενη αλλοίωση της μορφής των παραπάνω εκτάσεων (με εκχέρσωση ή φωτιά), για να μπορούν στη συνέχεια ν’ αλλάξουν χρήση, συνιστά ενέργεια αυθαίρετη που (κανονικά) τιμωρείται. Η κήρυξη όμως της έκτασης ως αναδασωτέας, ως μέτρο άμεσης κι απόλυτης προστασίας της, την κατοχυρώνει; Η εξέλιξη των πραγμάτων σε πολλές περιπτώσεις μετά τη φωτιά, δείχνει πως όχι! Η διαμόρφωση τετελεσμένων καταστάσεων (με τη δημιουργία οικιών, οικισμών, κτημάτων, οικοπέδων κ.ά.), δημιουργεί προσδοκίες «τακτοποίησης» στο μέλλον και διαμορφώνει στη συνείδηση των καταπατητών (και του κόσμου γενικότερα) την εικόνα του μόνιμου, του βέβαιου και μη δυνάμενου ν’ αλλάξει γεγονότος, συνεπώς του μελλοντικά τακτοποιήσιμου. Σε τούτο προσβλέπουν οι εμπρηστές και οι καταπατητές των δασών και δασικών εκτάσεων με τις ενέργειές τους.

Κανονικά, καμία άλλη νομοθεσία δε μπορεί να υποκαταστήσει τη δασική στη διαχείριση και προστασία του δασικού χώρου, ούτε να εισάγει ρυθμίσεις «τακτοποίησης» σε αυτόν (σχετική η διάταξη της δασικής νομοθεσίας που αναφέρθηκε στην παρούσα εισαγωγή). Υπήρξαν μάλιστα περιπτώσεις που όταν κάτι τέτοιο επιχειρήθηκε, κρίθηκαν ως ανίσχυρες και ακυρώθηκαν οι σχετικές πράξεις από το ΣτΕ (ακυρώθηκαν άδειες δόμησης, ακυρώθηκαν αποφάσεις πολοεδόμησης περιοχών κ.ά.) Όμως, παρόλα αυτά, βλέπουμε τη δόμηση να επελαύνει στα δάση και τις δασικές εκτάσεις της χώρας, με κύρωση σχεδίων, με άδειες δόμησης, με «νόμιμες» παροχές νερού και ρεύματος… Και η πολιτεία, ψηφίζοντας νόμους νομιμοποίησης των παρανομιών (διατάξεις “κρυφές”, που δεν “υποψιάζουν”), να τακτοποιεί το έκνομο γεγονός!

Με την πριν από το Σύνταγμα του 1975 κατάσταση, δινόταν η δυνατότητα στους Οικοδομικούς Συνεταιρισμούς να οικοδομήσουν σε δάση και δασικές εκτάσεις, με άδεια του Υπουργού Γεωργίας (βέβαια, προπολεμικά αποδόθηκαν πολλές δασικού χαρακτήρα εκτάσεις για οικιστική-γεωργική-κτηνοτροφική αποκατάσταση αστέγων, ακτημόνων κ.λπ., καθώς και προσφύγων του ’22). Αυτοί οι οικισμοί, που δημιουργήθηκαν σε μεσογειακά οικοσυστήματα, «φιλικά» στη φωτιά, (κυρίως σε πευκοδάση) απέτυχαν κατά το πλείστον στην αποστολή τους, να οικίσουν αξιοπρεπώς!, αφού οι οικιστές τους έπρεπε «να ζουν επικινδύνως», με την απειλή της φωτιάς. Πολλά δε από τα οικοσυστήματα αυτά κάηκαν (ή καίγονται), λόγω του εύφλεκτου χαρακτήρα τους. Η επιδίωξη συνεπώς, της δημιουργίας «υγιεινών, ποιοτικών οικισμών» σε μεσογειακά οικοσυστήματα δεν επιτεύχθηκε, αφού τα δάση αυτά, ως έχοντα προορισμό να καίγονται και ν’ αναγεννιόνται (στα πλαίσια της φυσικής οικολογικής τους διαχείρισης), ακολούθησαν ότι η φύση τους επέβαλλε. Το αίτιο της φωτιάς (το κάψιμο των κλαδιών στην αυλή του σπιτιού, το μπάρμπεκιου, ο σπινθήρας, το αναμμένο τσιγάρο, ο κεραυνός κ.ά.) ήταν αυτό περίμενε το ώριμο πευκοδάσος για την εκκίνηση του μηχανισμού φυσικής διαχείρισής του, αφού τούτο ξέρει: να καίγεται και ν’ αναγεννάται.

Η ύπαρξη συνεπώς οικισμών στα μεσογειακά οικοσυστήματα (κυρίως στα πευκοδάση της χαμηλής ζώνης) δεν είναι θεμιτή, καθότι συνιστά ασυμβίβαστο με την οικολογική λειτουργία τους. Είναι πρόδηλο ότι η ύπαρξή τους εμποδίζει τη λειτουργία των φυσικών τούτων οικοσυστημάτων και τα υποβαθμίζει. Ο άνθρωπος εν προκειμένω δεν συνεισφέρει με τον τρόπο που λειτουργεί, αποτελώντας μάλιστα παράγοντα αποσταθεροποίησής τους, αλλά και καταστροφής τους!.. Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν «αφαιρεί» καύσιμα από το δάσος (καυσόξυλα, ρητίνη, ξερά και κατακείμενα δένδρα κ.ά.), δεν το «καθαρίζει». Αντίθετα, το «φορτώνει» με επιπλέον εύφλεκτα υλικά που προκύπτουν από τη δραστηριότητά του σε αυτό ως οικιστής. Ο άνθρωπος αυτός, δε ημπορεί να καταστεί λειτουργός, χορηγός, δημιουργός, δεν το μπορεί γιατί είναι αποστασιοποιημένος από τα γύρα του, από τα φυσικά του κόσμου του, βρίσκεται μακριά από τη λογική της διαχείρισης της υπαίθρου που παλαιότερα εξασφάλιζε την ισορροπία και τη συνέχεια των φυσικών οικοσυστημάτων. Οι οικίες που ανεγείρονται είναι παραθεριστικές ή δεύτερης κατοικίας, και δεν είναι οπωσδήποτε οικίες του πονητή του τόπου, αλλά του εκμεταλλευτή του, ιδιοποιούμενος αυτός μέρος της φύσης.

Πρέπει στα παραπάνω να επισημανθεί και το γεγονός ότι, η δέσμευση δασών και δασικών εκτάσεων για οικιστική χρήση, καθιστά την απόλαυσή τους απαγορευτική για τον κάθε Έλληνα πολίτη, έτσι που το φυσικό αγαθό ν’ απολαμβάνεται από μερίδα μόνον «εκλεκτών». Το Σύνταγμα του ’75 διέβλεψε το συγκεκριμένο ζήτημα κι απαγόρευσε τη δόμηση των δασών και των δασικών εκτάσεων της χώρας, για να λειτουργούν ως φυσικά οικοσυστήματα, τα οποία θ’ απολαμβάνονται από κάθε Έλληνα πολίτη.

Επιπλέον, οι οικισμοί επί δασών και δασικών εκτάσεων δημιουργούν και το εξής πρόβλημα, το οποίο καταφάνηκε κατά τη μεγάλη πυρκαγιά του Αυγούστου του 2009 στην Ανατολική Αττική: αλλάζουν τον επιχειρησιακό σχεδιασμό κατά την κατάσβεση της πυρκαγιάς (εάν υπάρχει!..), αφού όλα τα μέτρα κατατείνουν στην προστασία των οικισμών, ενώ το δάσος αφίεται να καίγεται περίπου ανεξέλεγκτα. Τούτο έχει ως συνέπεια η φωτιά καλπάζοντας να φτάνει σε νέο οικισμό (ευρισκόμενο μέσα ή έξω από δάσος) ή σε κτήματα, οπότε νέα σημεία κρίσης δημιουργούνται και μεγεθύνεται έτσι το πρόβλημα. Αυτό συμβαίνει λόγω ακριβώς της εσφαλμένης αξιολόγησης της δυναμικής της φωτιάς και των τακτικών που εφαρμόζονται, κάτι που κατά μεγάλο βαθμό οφείλεται στην ύπαρξη οικισμών και οικιών μέσα στα δάση (πολλές μάλιστα από τις οποίες είναι αυθαίρετες!) Είναι χαρακτηριστικό ως προς τούτο το motto της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, ότι “…κινδυνεύουν (ή δεν κινδυνεύουν) άνθρωποι και οικισμοί”, ώστε να δίνεται η βαρύτητα στην παράμετρο τούτη.

Κρίσιμο τέλος στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι οι συγκεκριμένοι οικισμοί δεν «αυτοπροστατεύονται», με την ανάπτυξη αντιπυρικών ζωνών γύρωθέν τους, με τη δημιουργία συστήματος κρουνών και σωστή διασπορά τους, με τον καθαρισμό των αυλών, των οικοπέδων και των χωραφιών, με την ανάπτυξη περιπόλων και ομάδων πυρόσβεσης κ.ά. Τούτο στρέφει την πολιτεία στην προστασία τους μ’ αποτέλεσμα να «χάνεται το δάσος».

Πηγή: ecocrete.gr (Τρίτη, 08 Σεπτέμβριος 2009)

13.8.17

Poros Russian Bay: σύντομο ιστορικό του Ρωσικού Ναυστάθμου Πόρου

Στα δυτικά του λιμανιού του Πόρου, μέσα σε ένα πανέμορφο όρμο όπου καταλήγει μια πευκόφυτη κοιλάδα, είναι αμφιθεατρικά κτισμένος ο Ρωσικός Ναύσταθμος
Το κυρίως κτίριο που δεσπόζει πάνω στην παραλία και θυμίζει κάτι από την παλιά μεγαλοπρέπεια της Ρωσικής αυτοκρατορίας, αποτελείται από τρεις στενομέτωπους, ορθογωνικής κάτοψης χώρους τοποθετημένους στη σειρά, που στεγάζονται με ισάριθμους μεγάλους θόλους. 

Σήμερα, το όλο συγκρότημα αποτελείται από το κυρίως κτίριο και τα παρακείμενα κτίσματα, όλα ερειπωμένα..
Το 1989 το Υπουργείο Πολιτισμού με την υπ΄αριθμ. ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/ /1482/25880/5.6.1989 απόφασή του χαρακτηρίζει τα κτίρια του Ρωσικού Ναυστάθμου ιστορικά και διατηρητέα μνημεία, ορίζοντας ζώνη προστασίας 100 μέτρων γύρω από το περίγραμμα των κτιρίων.
Με τη συνθήκη Κιουτσούκ – Καϊναρτζή το 1774 οι Ρώσοι επέτυχαν την την ελεύθερη ναυσιπλοΐα του στόλου τους στις θάλασσες της Οθωμανικής επικράτειας. Mετά τον νικηφόρο για τη Ρωσία Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1788-1792, επέλεξαν και το απήνεμο λιμάνι του Πόρου για την δημιουργία σταθμού τροφοδοσίας του ρωσικού στόλου.

Έκτοτε, έγιναν πολλές απόπειρες για την τουριστική αξιοποίηση της περιοχής από τους ιδιοκτήτες του, χωρίς αποτέλεσμα, αφού το νεότερο αυτό μνημείο προστατεύεται από το ΥΠΠΟ. Η διατήρηση της φυσιογνωμίας του τοπίου και των μνημείων του αποτελεί κύρια επιδίωξη όλων στο νησί, ως ένδειξη σεβασμού στη Φύση, στην Παράδοση, στην Ιστορία.



Στα δυτικά του λιμανιού του Πόρου, μέσα σε ένα πανέμορφο όρμο όπου καταλήγει μια πευκόφυτη κοιλάδα, είναι αμφιθεατρικά κτισμένος ο Ρωσικός Ναύσταθμος. Το σμαραγδένιο νησάκι Δασκαλιό στολίζει την είσοδο του γραφικού όρμου.

Το ερειπωμένο σήμερα συγκρότημα των κτιρίων του κρύβει ιστορίες με έντονο ενδιαφέρον. Με τη συνθήκη Κιουτσούκ – Καϊναρτζή το 1774 μεταξύ της τσαρίνας Μεγάλης Αικατερίνης και του Σουλτάνου των Οθωμανών, με την οποία έληξε και ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος του 1770 (Ορλωφικά), οι νικητές Ρώσοι επέτυχαν μεταξύ άλλων και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα του στόλου τους στις θάλασσες της Οθωμανικής επικράτειας και έκτοτε έπλεαν ελεύθερα στις ελληνικές θάλασσες και ναυλοχούσαν στα λιμάνια.

Η δραστηριότητα αυτή αυξήθηκε μετά τον νικηφόρο για τη Ρωσία πόλεμο του 1788-1792. Περίοδο κατά την οποία επέλεξαν και το απήνεμο λιμάνι του Πόρου για την δημιουργία σταθμού τροφοδοσίας του ρωσικού στόλου. Έτσι, από τα πρώτα χρόνια του 19ου αιώνα οι Ρώσοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή Στενό του Πόρου, στη θέση που σήμερα είναι το Κ.Ε..ΠΟΡΟΣ, και έκτισαν τα πρώτα κτίσματα για αποθήκες υλικού υποστήριξης των πλοίων τους και φούρνους για να ψήνουν διπυρίτη άρτο (γαλέτα) για τα πληρώματα των πλοίων τους.

Στις εγκαταστάσεις αυτές παρέμειναν μέχρι το 1830, οπότε ο Καποδίστριας ζήτησε από τους Ρώσους να αποσυρθούν από αυτές τις εγκαταστάσεις γιατί τις χρειαζόταν για την μεταφορά του Ελληνικού Ναυστάθμου, ο οποίος μέχρι τότε βρισκόταν στην περιοχή του σημερινού Γυμνασίου Πόρου και τους παραχώρησε τον βορειοδυτικό όρμο του νησιού για την ανέγερση νέων εγκαταστάσεων.

Το νέο συγκρότημα που χτίστηκε ήταν μεγαλόπρεπο και περιείχε σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό κτισμάτων για την παρασκευή γαλέτας και για την αποθήκευση υλικών, τροφίμων και γαιανθράκων που χρησίμευαν για τον ανεφοδιασμό του ρωσικού στόλου.

Ο Ρωσικός Ναύσταθμος έμελλε να παίξει τον δικό ιστορικό ρόλο σε μία αποφράδα περίοδο για το νησί του Πόρου και τους κατοίκους του, που μέσα σε έντονο εμφυλιοπολεμικό κλίμα, σύρθηκαν στον όλεθρο, τη λεηλασία των περιουσιών τους και την καταστροφή.

Τα ξημερώματα της 27ης Ιουλίου του 1831 τα Κυβερνητικά στρατεύματα του Καλλέργη και οι άτακτοι του Νικηταρά πέρασαν κρυφά με πλοιάρια των ρωσικών πλοίων που, σπεύδοντας σε βοήθεια του Κυβερνήτου, είχαν καταλάβει και ήλεγχαν το βορειοδυτικό στενό (μπογάζι) του λιμένα του Πόρου. Τα στρατεύματα αποβιβάστηκαν στον όρμο του Ρωσικού Ναυστάθμου, προωθήθηκαν αθέατα μέσα απ’ το πευκοδάσος του Νεωρίου και επιτέθηκαν αιφνίδια το πρωί στο οδόφραγμα των Ποριωτών και του οπλαρχηγού του Χριστόδουλου Μέξη στο Στενό κοντά στη σημερινή διώρυγα του νησιού, με σκοπό να καταστείλουν την ανταρσία του Μιαούλη στα πολεμικά πλοία του Εθνικού Στόλου. Το εγχείρημα δεν πέτυχε και έτσι την 1η Αυγούστου ακολούθησε η ανατίναξη των εθνικών πλοίων από τον ίδιο τον ένδοξο ναύαρχο του ’21 Μιαούλη, και η λεηλασία και πυρπόληση των Ποριώτικων σπιτιών από τους Κυβερνητικούς.

Οι εγκαταστάσεις διατηρήθηκαν για αρκετό διάστημα, γεγονός που μαρτυρά η έντονη παρουσία Ρώσων που διέμεναν σε σπίτια του νησιού και προχώρησαν σε ίδρυση σχολείου. Με το πέρασμα του χρόνου όμως οι εγκαταστάσεις παρακμάζουν ταυτόχρονα με την φθίνουσα πορεία που παρουσιάζει το Ρωσικό Ναυτικό λόγω της εξασθένισης του τσαρικού καθεστώτος.

Έτσι, στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν στις άδειες από πολλών ετών αποθήκες της εγκατάστασης υπήρχε μόνο ένας Ρώσος φύλακας, ο τότε πρέσβης της Ελλάδας στη Ρωσία Αλέξανδρος Τομπάζης – Ποριώτης στην καταγωγή- εισηγήθηκε στον Τσάρο την παραχώρηση της κυριότητας του χώρου στο Ελληνικό Δημόσιο προς όφελος του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Ο Τσάρος συμφώνησε και ο Ρωσικός Ναύσταθμος περιήλθε στη δικαιοδοσία της Ναυτικής Υπηρεσίας που έδρευε τότε στον Πόρο.

Τα επόμενα χρόνια η εγκατάσταση έμεινε σε αχρηστία και έτσι ασυντήρητη άρχισε να ερειπώνεται. Κάποια στιγμή μάλιστα μέρος από το πλούσιο σε πελεκημένες πέτρες, πλάκες και ξυλεία δομικό υλικό του αφαιρέθηκε για να χρησιμοποιηθεί σε κατασκευές νέων κτιρίων στο Προγυμναστήριο.

Το τέλος έδωσε το ίδιο το ελληνικό δημόσιο με το υπ΄ αριθμ. 33410/25.2.1935 πωλητήριο συμβόλαιο που συνετάχθη στο Συμβολαιογραφείο Τροιζηνίας, εκποιώντας μια ανεκτίμητη περιοχή και πωλώντας την σε ιδιώτη. Αργότερα ακολούθησαν και άλλες αγοραπωλησίες μεταξύ ιδιωτών που οδήγησαν σε ακόμα μεγαλύτερη εγκατάλειψη του μνημείου. Το 1989 το Υπουργείο Πολιτισμού με την υπ΄αριθμ. ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/ /1482/25880/5.6.1989 απόφασή του χαρακτηρίζει τα κτίρια του Ρωσικού Ναυστάθμου ιστορικά και διατηρητέα μνημεία, ορίζοντας ζώνη προστασίας 100 μέτρων γύρω από το περίγραμμα των κτιρίων.

Έκτοτε, έγιναν πολλές απόπειρες για την τουριστική αξιοποίηση της περιοχής από τους ιδιοκτήτες του, χωρίς αποτέλεσμα, αφού το νεότερο αυτό μνημείο προστατεύεται από το ΥΠΠΟ.

Σήμερα, το όλο συγκρότημα αποτελείται από το κυρίως κτίριο και τα παρακείμενα κτίσματα, όλα ερειπωμένα. Το κυρίως κτίριο που δεσπόζει πάνω στην παραλία και θυμίζει κάτι από την παλιά μεγαλοπρέπεια της Ρωσικής αυτοκρατορίας, αποτελείται από τρεις στενομέτωπους, ορθογωνικής κάτοψης χώρους τοποθετημένους στη σειρά, που στεγάζονται με ισάριθμους μεγάλους θόλους. Η όψη τους προς την παραλία είναι σχεδόν διώροφη και χωρίζεται σε δύο ζώνες με μια οριζόντια διακοσμητική ταινία από λείο σοβά, υπογραμμιζόμενη στη βάση της με ελαφρά εξέχουσες σχιστόπλακες. Οι θόλοι κρύβονται με ψηλό στηθαίο που κοσμείται με οριζόντια μαρμάρινη ταινία με γραμμικές κάθετες ραβδώσεις. Τα ανοίγματα τοποθετούνται αξονικά και επαναλαμβάνονται ρυθμικά, ίδια για κάθε θόλο και έχουν γραμμικό πέτρινο υπέρθυρο με διακοσμητικό κλειδί. Στο εσωτερικό οι θόλοι έχουν κατεδαφιστεί και διακρίνονται τα ίχνη τους πάνω στους τοίχους.

Η διατήρηση της φυσιογνωμίας του τοπίου και των μνημείων του αποτελεί κύρια επιδίωξη όλων στο νησί, ως ένδειξη σεβασμού στη Φύση, στην Παράδοση, στην Ιστορία. Ο Δήμος Πόρου, θέλοντας να αναδείξει έναν χώρο που υπέχει φύσει και θέσει χώρο θεάτρου από το 1992 τον αναδεικνύει ως χώρο πραγματοποίησης πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Έκτοτε, με την άδεια της Εφορείας Νεοτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού και την ευγενή παραχώρηση των ιδιοκτητών του πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις: συναυλίες, θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις.

[Επιμέλεια: Π. Τζεφέρη]