24.5.17

Το ηφαίστειο που μας έδωσε το ποδήλατο, 200 χρόνια πριν!



Η έκρηξη του 1815 στο όρος Tambora θεωρείται ευρέως ως η πιο επιζήμια στην ανθρώπινη ιστορία. Αυτό οδήγησε σε ακραία καιρικά φαινόμενα παγκοσμίως. Οι συγκομιδές καταστράφηκαν και το 1816 καταγράφηκε ως το έτος χωρίς καλοκαίρι στην Ευρώπη. (https://lnkd.in/gZV25bk)

Η Ευρώπη είχε να δει αποτυχημένες συγκομιδές από το 1812. Το ακραίο καλοκαίρι του 1816 ανάγκασε τους ανθρώπους να τρώνε τα υπόλοιπα βοοειδή και τα άλογά τους, σημειώθηκε λιμός.


Ο Γερμανός εφευρέτης Karl Drais άρχισε να αναπτύσσει μια μηχανή που θα μπορούσε να αντικαταστήσει το άλογο για μεταφορά. Το 1817 εισήγαγε το "Die Laufmaschine" (Veliocipede), σε απλή μετάφραση,"Η μηχανή που τρέχει". 

Στις 12 Ιουνίου 1817 ο Drais πραγματοποίησε την πρώτη ποδηλασία στην ιστορία, από το Mannheim έως το Coaching Inn "Schwetzinger Relaisaus", μια απόσταση 8 χιλιομέτρων. (https://lnkd.in/gAqPvrn)

Το Γεωλογικό Ινστιτούτο της Νορβηγίας (NGU) θα  ξεκινήσει μια τοπική - ή ίσως και εθνική - εκδήλωση στις 12 Ιουνίου 2017 για να γιορτάσει τη 200ετή επέτειο, από την πρώτη ποδηλασία.

[By Petros Tzeferis]

23.5.17

Λαυρεωτική: κοιτίδα ορυκτολογικού θησαυρού!


Στα μεταλλεία της Λαυρωτικής (της περιοχής του οικισμού Πλάκα, στην περιοχή Καμάριζα, στην περιοχή Σουνίου κλπ.) έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα 500 περίπου νέα ορυκτά, εξ ων τα 20 αποτελούν χαρακτηριστικά για την περιοχή (type localities, TL).

Δείγματα αυτών των ορυκτών είναι, ακόμη και σήμερα, περιζήτητα από συλλέκτες, καθώς απαντούν σε μοναδικούς σχηματισμούς, όπως ο αγαρδίτης, ο σερπιερίτης, ο θορικοσίτης, ο λαυριονίτης , ο καμαριζαΐτης, ο γεωργιαδεσίτης κ. ά. Πολλά από τα ορυκτά αυτά εκτίθενται στο Ορυκτολογικό Μουσείο Λαυρίου και το Ορυκτολογικό-Μεταλλευτικό Μουσείο Καμάριζας Λαυρίου.

Κάθε χρόνο ανακαλύπτονται και νέα ορυκτά από την περιοχή της Λαυρεωτικής που ταυτοποιούνται διεθνώς από την ΙΜΑ (International Mineralogical Association) ως παγκοσμίως πρωτότυπα ορυκτά.

Ενδεικτικά αναφέρονται ορισμένα απο τα πλέον πρόσφατα:

α) το ορυκτό Voudourisite, CdSO4 · H2O (προς τιμήν του καθηγητή ΕΚΠΑ κ. Π. Βουδούρη), ανακαλύφθηκε το 2012 από Γερμανούς ερευνητές στο ίδιο ορυχείο Esperanza και

β) το ορυκτό Kapellasite, Cu3Zn(OH)6Cl2 (προς τιμήν του αποθανόντος συλλέκτη κι εμπόρου ορυκτών κ. Χ. Καπέλλα), ανακαλύφθηκε το 2005 από Γερμανούς ερευνητές στο ορυχείο Νο 19 Σουνίου

γ) το ορυκτό Lazaridisite, (CdSO4)3 · 8H2O (προς τιμήν του επίσης αποθανόντα συλλέκτη κ. Ε. Λαζαρίδη), ανακαλύφθηκε το 2012 από Γερμανούς ερευνητές στο ίδιο ορυχείο Esperanza.

Και το πλέον πρόσφατο στο παρακάτω δημοσίευμα, μαζί με ορισμένες σκέψεις:


[του Πέτρου Τζεφέρη] [by Tzeferis Petros]

22.5.17

Διερεύνηση της δυνατότητας ηλεκτροπαραγωγής από γεωθερμικά ρευστά μέσων θερμοκρασιών σε Μακεδονία και Θράκη

21.5.17

Swot ανάλυση του τομέα ελληνικού μαρμάρου

Του Δρ. Τζεφέρη Πέτρου*, αναδημοσίευση από το capital.gr

Pink Onyx - Fortune East Stone

Ο τομέας του μαρμάρου συνιστά μια ελπίδα μέσα στην οικονομική κρίση. Όχι μόνο ως αριθμητικό μέγεθος αλλά και ως συμβολισμός. Διότι δεν ήταν ένας παραδοσιακός παραγωγικός τομέας που συνέχισε απλά και τυχαία την αναπτυξιακή του πορεία, business as usual, αλλά που χρειάστηκε και χρειάζεται καθημερινά μια δυναμική αλλαγών αυξάνοντας την εξωστρέφεια, την ευελιξία του και την ανταγωνιστικότητά του σε διεθνές επίπεδο. Γιατί σε μια χώρα που το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η ανεργία και η έλλειψη παραγωγικής βάσης, προσφέρει στην πραγματική οικονομία, ειδικότερα την τοπική οικονομία και τη συγκράτηση του πληθυσμού στην ύπαιθρο. Γιατί επιτυγχάνει σχετικά υψηλή παραγόμενη αξία ανά απασχολούμενη έκταση γης σε σχέση με άλλες οικονομικές δραστηριότητες. Γιατί ακόμη λειτουργεί με πολλαπλασιαστή απασχόλησης πάνω από 3, δηλ. για κάθε μία θέση εργαζόμενου στον συγκεκριμένο τομέα στην τάδε περιοχή, δημιουργούνται και συντηρούνται 3 και πλέον συνολικά θέσεις εργασίας σε διάφορους άλλους κλάδους της περιφερειακής οικονομίας.

Ας δούμε λοιπόν αναλυτικότερα τα βασικά δεδομένα της επιτυχίας, αλλά και τα αδύνατα σημεία και τις τυχόν απειλές που υφίστανται σε μια συνοπτική swot ανάλυση του τομέα μαρμάρου: 1. Δυνατά σημεία (Strengths), 2. Αδύνατα σημεία (Weaknesses), 3. Ευκαιρίες (Opportunities), 4. Απειλές (Threats).

Η σημειολογία του τομέα εξόρυξης μαρμάρου μέσα στην κρίση!

19.5.17

«Η φλέβα της γης», το νέο βιβλίο της Λήδας Παπαστεφανάκη

Του Γιάννη Φαφούτη*

Με τον πρωτότυπο τίτλο «Η Φλέβα της Γης» και υπότιτλο «Τα Μεταλλεία της Ελλάδας 19ος ? 20ος αιώνας», κυκλοφόρησε στις 8 Μαϊου από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα, το νέο βιβλίο της καθηγήτριας Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Λήδας Παπαστεφανάκη. Πρόκειται για μία πολυετή, και πολύτιμη συνάμα εργασία, (έργο ζωής μπορώ να το χαρακτηρίσω) 400 σελίδων, μέσα από τις οποίες ο αναγνώστης, ο επιστήμονας, ο ερευνητής θα πληροφορηθεί με λεπτομέρειες τη διαχρονική πορεία της μεταλλευτικής ιστορίας της Ελλάδας από το 1840 έως το 1960.

Κάθε βιβλίο έχει τη δική του ιστορία γράφει χαρακτηριστικά η κ. Παπαστεφανάκη. Και πώς να μην έχει, αφού ακολουθώντας τον ίδιο δρόμο των μεταλλωρύχων στην ανοδική και καθοδική πορεία της μεταλλοφόρου φλέβας στα σπλάχνα της γης, εισχώρησε η ίδια με τον ίδιο κοπιαστικό τρόπο βαθιά μέσα στις αρχειακές πηγές και τη βιβλιογραφία και μάς παράδωσε αυτόν τον πολύτιμο τόμο.

Περιδιαβαίνοντας τις σελίδες, έχεις την αίσθηση ότι οσφρίζεσαι το αντιμόνιο της τυπογραφίας των παλιών εγγράφων, μέσα από τα οποία η κ. Παπαστεφανάκη διέσωσε και έφερε στο φώς τα ιστορικά στοιχεία από το πρώτο ενδιαφέρον του νεοσύστατου ελληνικού κράτους για την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της χώρας, μέχρι τη δημιουργία του θεσμικού πλαισίου και τον πρώτο νόμο «Περί Μεταλλείων» το 1861, που ρύθμιζε τα ζητήματα της μεταλλευτικής δραστηριότητας.

Η κ. Παπαστεφανάκη δεν παρέλειψε, επίσης, να αποδώσει φόρο τιμής στους εργαζομένους που πολλές φορές έδωσαν και την ίδια τους τη ζωή (βλέπε περίπτωση μεταλλείων Σερίφου) για καλύτερες συνθήκες δουλειάς, μεροκάματο, οκτάωρο, κοινωνική περίθαλψη και ασφάλιση. Αναφέρεται στην εκλαΐκευση της επιστημονικής γνώσης, την τεχνική εκπαίδευση, και ονομαστικά στην κατάρτιση των μεταλλειολόγων μηχανικών, οι οποίοι στη συνέχεια άφησαν το επιστημονικό τους αποτύπωμα για να μπουν οι βάσεις για τη δημιουργία βαριάς βιομηχανίας στην Ελλάδα.

Σχεδιαγράμματα παραγωγής, πωλήσεων, εξαγωγών-εισαγωγών, ημερήσια απόδοση, γυναίκειο και ανδρικό εργατικό δυναμικό, στατιστική καταγωγής των εργαζομένων, πλούσιο και πολύ κατατοπιστικό φωτογραφικό υλικό, καθώς και πλήρης κατάλογος των μεταλλευτικών επιχειρήσεων για τη χρονική περίοδο που πραγματεύεται το βιβλίο συμπληρώνουν τη σπουδαία αυτή εργασία.

Και όπως συμβαίνει πάντα με παρόμοια βιβλία η εργασία έχει εισαγωγικό και όχι εξαντλητικό χαρακτήρα, αναμένοντας τους μελλοντικούς ερευνητές να την συμπληρώσουν, γιατί μόνο έτσι προχωράει και η έρευνα και οι επιστήμες.

* Ο Γιάννης Φαφούτης είναι φωτογράφος-ερευνητής